Ornette Coleman (ur. 19 marca 1930 w Fort Worth, USA) - amerykański saksofonista jazzowy i kompozytor. Jest uważany za jednego z twórców i najwybitniejszych przedstawicieli free jazzu. Ornette Coleman rozpoczął działalność grając na saksofonie altowym i barytonowym w zespołach rhythm and bluesowych i bebopowych w rodzinnym Teksasie. Na początku lat 50. przeprowadził się do Los Angeles, gdzie pracował jako windziarz i doskonalił umiejętności muzyczne jako samouk. Od początku kariery prezentował bardzo indywidualne i eksperymentalne podejście do muzyki, co spotykało się z niechęcią ówczesnych jazzmanów (m.in. używanie przez Colemana skal naturalnych i wykraczanie poza system dur-moll było odbierane jako fałszowanie). Od wczesnego okresu gra Colemana wyróżniała się także charakterystycznym dźwiękiem, którego źródłem jest m.in. używanie przez muzyka saksofonów z plastiku. Podstawowym instrumentem Colemana jest saksofon altowy, oprócz tego gra również na trąbce i skrzypcach, stosując niestandardową technikę (np. skrzypce traktowane są jak instrument perkusyjny). Pierwszych nagrań płytowych Coleman dokonał w 1958 r. z zespołem, w skład kórego wchodził m.in. Don Cherry. W tym ostatnim Coleman znalazł partnera muzycznego, z którym na przełomie lat 50. i 60. nagrał kilka płyt uważanych obecnie za przełomowe. Wtedy też przejawiło się upodobanie Colemana do składów określanych jako "podwójne tria" lub "podwójne kwartety", ze zdwojoną obsadą instrumentów. W 1960 r. "podwójny kwartet" w składzie: Coleman (saksofon altowy), Eric Dolphy (klarnet basowy), Cherry, Freddie Hubbard (trąbki), Charlie Haden, Scott LaFaro (kontrabasy), Ed Blackwell i Billy Higgins (zestawy perkusyjne) nagrał płytę pt. Free Jazz, będącą w zasadzie zapisem czterdziestominutowej kolektywnej improwizacji. Od tytułu tej płyty wziął następnie nazwę kierunek muzyczny znany jako free jazz. Począwszy od wczesnych lat 60. muzyka Colemana zaczęła zdobywać popularność i wywierać wpływ na innych muzyków, takich jak John Coltrane, Albert Ayler i wielu innych. Równocześnie działalność Colemana wywoływała ożywione dyskusje, a sam muzyk przez niektórych uważany był za geniusza, zaś przez innych za hochsztaplera. Od lat 70. Coleman występuje w składach z instrumentami elektrycznymi i określa swoją muzykę nazwą "muzyka harmolodyczna" (ang. harmolodics - neologizm mający oddawać jedność harmonii, rytmu - z ang. motion - i melodii). Do zasad muzyki harmolodycznej mają należeć m.in. kolektywna improwizacja, zniesienie podziału na instrument solowy i akompaniament oraz rezygnacja z tonalności. Krytycy zwracają jednak uwagę, że być może najtrafniejszym określeniem tej muzyki jest "free funk", ze względu na pulsujacą, momentami niemal rockową rytmikę i dużą dynamikę. Do współpracowników Colemana z nowszego okresu należą Ronald Shannon Jackson, James Blood Ulmer, Jamaladeen Tacuma i inni. Ornette Coleman jest niezwykle płodnym kompozytorem, wiele z jego kompozycji zyskało rangę standardów jazzowych, a płyty z jego kompozycjami nagrywali m.in. Pat Metheny i John Zorn. Coleman jest również autorem muzyki kameralnej oraz filmowej, m.in. do filmu Nagi Lunch Davida Cronenberga. W Polsce Ornette Coleman koncertował w ramach festiwalu Jazz Jamboree w latach 1971, 1984, 1993 oraz w ramach Warsaw Summer Jazz Days w 2007 roku. Fani Colemana mieli szansę zobaczyć go 9 listopada 2008 roku w Bielsku Białej podczas koncertu odbywającego się w ramach VI Jazzowej Jesieni. Dyskografia (wybór) * Something Else!!!! (1958) * Tomorrow Is the Question! (1959) * The Shape of Jazz to Come (1959) * Change of the Century (1959) * This Is Our Music (1960) * Free Jazz: A Collective Improvisation (1960) * Ornette! (1961) * Ornette on Tenor (1961) * The Art of the Improvisers (1961) (wyd. 11. 1970) * Twins (1961) (wyd. 10. 1971) * To Whom Who Keeps a Record (1960) (wyd. koniec 1975) * Beauty Is a Rare Thing (1961) * Town Hall (1962) * Chappaqua Suite (1965) * An Evening with Ornette Coleman (1965) * Who's Crazy Vol. 1/Vol. 2 (1965) * The Paris Concert (1965) * Live at the Tivoli (1965) * At the "Golden Circle" Vol. 1/Vol.2 (1965) * The Empty Foxhole (1966) * The Unprecedented Music of Ornette Coleman (1968) * Live in Milano (1968) * New York Is Now (1968) * Love Call (1968) * Ornette at 12 (1968) * Crisis (1969) * Broken Shadows (1969) * Friends and Neighbors (1970) * Science Fiction (1971) * Broken Shadows (1972) * Paris Concert (1966) * The Belgrade Concert (1971) * Skies of America (1972) * Dancing in Your Head (1976) * Body Meta (1976) * Soapsuds, Soapsuds (1977, z Charliem Hadenem) * Of Human Feelings (1979) * Opening the Caravan of Dreams (1983) * Prime Time/Time Design (1983) * Song X (1985, z Patem Methenym) * In All Languages (1987) * Virgin Beauty (1988) * Live at Jazzbuehne Berlin (1988) * Naked Lunch (1991) * Tone Dialing (1995) * Sound Museum - Hidden Man (1994) * Sound Museum - Three Women (1994) * Colors (1996; z Joachimem Kuhnem) * Sound Grammar (2006)

Telewizja wykonawcy Ornette Coleman

Najważniejsze albumy Wykonawcy Ornette Coleman:

Inni polecani wykonawcy

Najpopulartniejsze utwoty Wykonawcy Ornette Coleman